12 maten blues

Oei! Wat nou weer? Hiervoor is weer een beetje theorie nodig. Als je een liedje hebt, is het onder andere mogelijk de melodie van dat liedje 'op papier te zetten'. dat wil zeggen: je schrijft de noten op een notenbalk:

Vader Jacob

Het is de bedoeling om de notenbalk net als een zin te lezen: van links naar rechts en van boven naar onder. Om de notenbalk niet te breed te maken, heb ik hem op de helft afgebroken. Hij blijft dan netjes op de pagina staan. We zien onder andere bolletjes en streepjes.

Uitleg: de bolletjes zijn de noten. De kleur (zwart of wit) geeft samen met het verticale streepje aan het bolletje de 'lengte' van de noot aan. Een wit bolletje met een verticaal streepje duurt 2 tellen. Een zwart bolletje met een verticaal streepje duurt 1 tel. Een zwart bolletje met een verticaal streepje en een schuin of horizontaal streepje (in dit voorbeeld verbonden met een andere noot) duurt een 1/2 tel.

Behalve deze bolletjes en streepjes zien we een soort 'tabel': 5 horizontale strepen en om de zoveel noten een verticale streep. De plaats van een bolletje op een horizontale streep geeft de toonhoogte aan. Is bijvoorbeeld de 1e noot een 'g', dan is de 2e noot een 'a', de 3e een 'b' en de 4e weer een 'g'. Dit heeft te maken met de mooie krul aan het begin: de G-sleutel. Er is ook nog een F-sleutel: een grote 'C' met een ':' erachter. De verticale strepen geven de maten aan. Bovenstaande melodie is onderverdeeld in 8 maten. Als je goed telt, is elke maat 4 tellen lang: we spreken hier van een 4/4 maat oftewel een vier-kwarts maat (staat er zelfs bij). Er bestaan ook 3/4 maten (bij de wals) of 2/4 maten (bij de cajun) en 7/4 maten (bij de jazz, maar ook het nummer 'Money' van Pink Floyd is zo'n 7/4).

We kunnen dus een melodie grafisch weergeven door middel van een notenbalk. De begeleiding van een liedje, dat wil zeggen: de akkoorden, kunnen we ook grafisch weergeven:

|| G  | C7 | G  | G7 |
 | C7 | C7 | G  | G  |
 | D7 | C7 | G  | D7 ||

We zien hier 12 maten, en elke maat is een 4/4 maat: 4 tellen in elke maat. De horizontale strepen hebben we hier niet nodig, want er staan geen noten. Speel je nu bovenstaande begeleiding vrij langzaam, daarbij kijkend alsof alle ellende van de hele wereld op je schouders rust, dan speel je een '12 maten blues'. In G.

hoe nu verder »« septiem